Verplichte AOV voor zzp’ers (BAZ): de complete uitleg 2026

De verplichte AOV voor zzp’ers is de BAZ: een publieke arbeidsongeschiktheidsverzekering die alle IB-ondernemers straks verplicht verzekert via het UWV. Je betaalt een premie over je winst, wacht 24 maanden en krijgt daarna maximaal 70% van je winst tot het minimumloon. Wie op de peildatum al een kwalificerende private AOV heeft, mag die houden.

Nederland krijgt waarschijnlijk een verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zzp’ers (BAZ). In dit artikel lees je wat dat betekent, wat het kost en wanneer een private AOV slimmer is dan de publieke BAZ-regeling.

Vijf dingen die je nu moet weten:

• Wie op de peildatum geen kwalificerende private AOV heeft, valt automatisch in de publieke BAZ
• De BAZ-premie bedraagt 5,4% van je winst — bij ca. €38.000+ inkomen maximaal ca. €171/mnd bruto
• De BAZ keert pas uit na 24 maanden wachttijd, maximaal 70% van je winst — nooit meer dan het minimumloon
• De BAZ keert niet uit bij gedeeltelijke arbeidsongeschiktheid — alleen als je met welk werk dan ook niet meer het minimumloon kunt verdienen
• Wie nu handelt, behoudt de keuze — wie wacht, verliest het overgangsrecht

In dit artikel

1. Wat betekent de verplichte AOV (BAZ) concreet voor zzp’ers?
2. Wanneer gaat de verplichte AOV in?
3. Wat is de peildatum?
4. Is de verplichte AOV uitgesteld?
5. Wie valt onder de verplichte AOV (BAZ)?
6. Geldt de verplichte AOV voor een DGA?
7. Welke uitzonderingen zijn er?
8. Het overgangsrecht: wanneer mag je de BAZ buitensluiten?
9. Wat kost de BAZ?
10. Wat is het verschil tussen de BAZ en een private AOV?
11. Wanneer is een private AOV slimmer?
12. Wat gebeurt er als je niets doet?
13. Wat moet je nu concreet doen?
14. Is de BAZ genoeg voor jouw vaste lasten?

Wat betekent de verplichte AOV (BAZ) concreet voor zzp’ers?

De BAZ is een verplichte publieke verzekering bij arbeidsongeschiktheid voor alle IB-ondernemers, uitgevoerd door het UWV. Wie op de peildatum geen kwalificerende private AOV heeft, valt er automatisch in — zonder aanmelding, zonder keuze. Wie wél een kwalificerende AOV heeft, valt onder het overgangsrecht (de eerbiedigende werking) en kan de BAZ buitensluiten met behoud van zijn eigen polis. Het doel: elke zelfstandige heeft een basisvangnet als hij door ziekte of een ongeluk langdurig niet kan werken.

Concreet betekent dit:

• Je betaalt verplicht premie — 5,4% van je winst uit onderneming
• Na 24 maanden aaneengesloten arbeidsongeschiktheid heb je recht op een uitkering
• Die uitkering bedraagt 70% van je winst in het jaar vóór je arbeidsongeschiktheid (of het gemiddelde van de 3 voorgaande jaren als dat gunstiger uitvalt) — maar nooit meer dan het wettelijk minimumloon
• Je krijgt alleen een uitkering als je — met welk werk dan ook — niet meer het minimumloon kunt verdienen. De BAZ keert niet uit bij gedeeltelijke arbeidsongeschiktheid
• De beoordeling is op passend werk (drempelfuncties), niet op je eigen beroep
• Je hebt geen maatwerk, geen kortere wachttijd en geen hogere dekking binnen de BAZ zelf

De BAZ werkt via een overgangsrecht (de eerbiedigende werking). Wie niets doet, doet automatisch mee. Alleen wie op de peildatum een kwalificerende private AOV heeft, kan de BAZ buitensluiten.

Wanneer gaat de verplichte AOV in?

De verplichte AOV gaat op zijn vroegst in 2030 in. Het wetsvoorstel ligt nog bij de Tweede Kamer: het wetgevingsverslag verscheen op 1 juni 2026, een plenair debat is nog niet ingepland. Belangrijk: de peildatum voor het overgangsrecht ligt véél eerder dan de invoeringsdatum.

De komende jaren heb je dus nog geen dekking via de BAZ. Zowel de coalitie als een deel van de oppositie is voorstander van snelle invoering, mede vanwege een EU-subsidie van €2,4 miljard die Nederland wil benutten.

Maar: de peildatum voor het overgangsrecht ligt véél eerder. De exacte datum is op het moment van publicatie nog niet officieel vastgesteld. Norbert’s inschatting op basis van de politieke verhoudingen: de peildatum volgt snel na de behandelingsdatum — niet maanden daarna. Dit is een analyse, geen vastgesteld feit.

Wat dit betekent: de marge voor actie is klein. Een AOV-aanvraag duurt gemiddeld 2 tot 6 weken. Wie te lang wacht, riskeert het overgangsrecht mis te lopen.

Alle details over de peildatum en de peildatumcriteria: BAZ peildatum AOV: wat moet je nu regelen als zzp’er?.

Wat is de peildatum van de verplichte AOV?

De peildatum is de datum waarop wordt gekeken of je al een kwalificerende private AOV hebt. Heb je die op dat moment, dan val je onder het overgangsrecht en mag je je eigen polis houden. Heb je die niet, dan val je automatisch in de BAZ. De exacte datum is nog niet vastgesteld.

De peildatum is dus geen formaliteit maar een harde knip. Je polis moet op die datum al lopen — een aanvraag die nog in behandeling is telt niet mee. Aan welke vier eisen je polis precies moet voldoen lees je verderop bij het overgangsrecht.

Alles over de peildatum en de criteria: BAZ peildatum AOV: wat moet je nu regelen als zzp’er?

Is de verplichte AOV uitgesteld?

Nee, de verplichte AOV is niet afgeblazen. Wel duurt het nog jaren: 2030 is het vroegste moment waarop de BAZ echt gaat gelden. Het wetsvoorstel wacht sinds het wetgevingsverslag van 1 juni 2026 op een plenair debat, dat nog niet is ingepland.

Let op het verschil: uitstel van de Wet BAZ betekent niet dat de peildatum opschuift. De invoeringsdatum bepaalt wanneer je premie gaat betalen, de peildatum bepaalt of je je eigen AOV mag houden. Die tweede datum ligt jaren eerder — en dat is de datum waar je nu op moet sturen.

De volledige tijdlijn van het wetstraject: BAZ wetgeving: tijdlijn en actuele status

Wie valt onder de verplichte AOV (BAZ)?

De BAZ geldt voor alle ondernemers met winst uit onderneming in de aangifte inkomstenbelasting. Dat zijn onder andere zzp’ers, freelancers, eenmanszaken, VOF-partners en maatschapsleden.

Buiten de BAZ vallen:

• BV-ondernemers (DGA’s) — de BAZ geldt niet voor ondernemers met een BV. Er is geen sprake van winst uit onderneming
• Resultaatgenieters — wie inkomsten heeft als “resultaat uit overige werkzaamheden” valt buiten de BAZ, ook als dat fiscaal op winst lijkt

Verder geldt:

• Er wordt geen onderscheid gemaakt tussen ondernemers met of zonder personeel
• Heb je meerdere ondernemingsvormen? Dan telt alleen het bedrag dat als winst uit onderneming in je aangifte staat
• Het urencriterium (1.225 uur per jaar) heeft géén gevolgen voor de BAZ. Ook wie er niet aan voldoet maar wél winst uit onderneming heeft, valt gewoon onder de regeling
• Ondernemers die gebruikmaken van de kleineondernemersregeling (KOR) vallen wél onder de BAZ — er is geen vrijstelling voor KOR-gebruikers

Twijfel je of de BAZ voor jou geldt? Raadpleeg een AFM-geregistreerd adviseur voor jouw situatie.

Geldt de verplichte AOV voor een DGA?

Nee. De verplichte AOV geldt alleen voor ondernemers met winst uit onderneming in box 1. Een DGA werkt via een BV en heeft loon uit dienstbetrekking, geen winst uit onderneming — de BAZ raakt hem dus niet. Wil een DGA zich indekken tegen arbeidsongeschiktheid, dan blijft een private AOV de enige route.

Reken je als DGA daarom niet rijk. Een DGA met doorslaggevende zeggenschap is meestal niet verzekerd voor de WIA — er is geen werkgever die het risico draagt. Val je uit, dan is er zonder private AOV geen enkele uitkering, ook niet vanuit de BAZ.

Meer hierover, inclusief de vraag of een DGA zich vrijwillig kan aansluiten: geldt de BAZ ook voor DGA’s?

Welke uitzonderingen zijn er op de verplichte AOV?

Er zijn er weinig. Buiten de BAZ vallen DGA’s met een BV en resultaatgenieters, omdat zij geen winst uit onderneming hebben. Iedereen mét winst uit onderneming valt eronder — ook starters, deeltijd-zzp’ers, KOR-gebruikers en ondernemers die het urencriterium niet halen. De enige echte uitweg is het overgangsrecht met een private AOV.

Twee nuances die vaak misgaan:

• Deeltijd-zzp’ers die daarnaast in loondienst werken en via de WIA al op minimumloonniveau gedekt zijn, hoeven naar verwachting geen BAZ-premie te betalen (franchise-regeling). Ze vallen wél gewoon onder de regeling.
• Een vrijstelling op eigen verzoek bestaat niet. Je kunt je niet afmelden omdat je genoeg spaargeld hebt of omdat je een broodfonds hebt — alleen een kwalificerende private AOV op de peildatum sluit de BAZ uit.

Het overgangsrecht: wanneer mag je de BAZ buitensluiten?

Wie op de peildatum een private AOV heeft die aan vier criteria voldoet, behoudt het recht om die te houden — ook nadat de BAZ van kracht wordt.

De vier criteria:

1. Eindleeftijd van minimaal 55 jaar — het gaat om de eindleeftijd van de polis, niet de uitkeringsduur op zichzelf. Een polis met een uitkeringsduur van 10 jaar kan kwalificeren als de eindleeftijd op of na je 55e ligt
2. Dekking voor ziekte én arbeidsongeschiktheid — alleen een ongevallenverzekering is onvoldoende
3. Maximale wachttijd van 24 maanden — een eigenrisicotermijn langer dan 2 jaar kwalificeert niet
4. Polis op naam van de ondernemer als privépersoon — niet op naam van een BV

Een AOV met uitsluitingen (zoals een psychische uitsluiting) kwalificeert wél, mits de polisstructuur aan alle vier criteria voldoet. Een broodfonds kwalificeert niet — de uitkeringsduur is te kort voor de vereiste eindleeftijd.

Let op: het overgangsrecht is gekoppeld aan de polis, niet aan de ondernemer. Wees voorzichtig met oversluiten, sluimeren of opschorten van de dekking.

Wat kost de BAZ?

De verwachte BAZ-premie is 5,4% van de winst uit onderneming — fiscaal aftrekbaar als ondernemerskosten. De premiegrondslag is gemaximeerd, waardoor de premie een plafond heeft van ca. €171/mnd bruto.

Op basis van 5,4% premiepercentage conform wetsvoorstel maart 2026. Nettobedragen berekend op basis van 37,07% belastingtarief. Exacte bedragen kunnen afwijken na definitieve vaststelling.

Uitgebreide rekenvoorbeelden en vergelijking met een private AOV: Wat kost de verplichte BAZ voor zzp’ers?

Wat is het verschil tussen de BAZ en een private AOV?

Het grootste verschil is de hoogte van de uitkering. De BAZ-verzekering keert maximaal het minimumloon uit, na 24 maanden wachttijd en alleen bij volledige uitval. Een private AOV dekt tot ongeveer 80% van je werkelijke inkomen, met een wachttijd vanaf één maand en een uitkering die ook bij gedeeltelijke arbeidsongeschiktheid start.

Weet je nog niet precies wat een AOV precies is? Lees dan eerst die uitleg. Hieronder staan beide vormen naast elkaar:

Uitgebreide inhoudelijke vergelijking: BAZ vs AOV: wat is de beste keuze voor zzp’ers?

Wanneer is een private AOV slimmer dan de BAZ?

Voor de meeste gezonde zzp’ers met een inkomen boven het minimumloon is een private AOV zowel goedkoper als beter. Specifiek:

Je verdient meer dan ca. €24.000 per jaar

De BAZ keert 70% van je winst uit — maar nooit meer dan ca. minimumloon. Wie €50.000 of €80.000 verdient, dekt met de BAZ slechts een klein deel van zijn werkelijke inkomensverlies. Een private AOV dekt tot ca. 80% van het werkelijke inkomen.

Je hebt een beroep waarvoor beoordeling op eigen beroep relevant is

Een IT-consultant met een hernia kan in theorie passend werk doen — en krijgt dan geen BAZ-uitkering. Een private AOV met beroepsarbeidsongeschiktheidsdekking keert wél uit. Dat verschil is voor kenniswerkers en specialisten doorgaans significant.

Je wil bescherming bij kortdurende of gedeeltelijke uitval

De BAZ biedt pas dekking na 24 maanden én alleen bij volledige uitval. Een private AOV met wachttijd van 3 maanden en dekking vanaf bijv. 25% AO beschermt al bij een burnout van 6 maanden of een herstelperiode waarbij je nog deels kunt werken.

Je hebt een belast medisch dossier

Wie niet volledig geaccepteerd wordt, kan een AOV met uitsluitingen afsluiten. Die kwalificeert wél voor het overgangsrecht — en biedt voor de gedekte risico’s betere bescherming dan de BAZ. Meer over opties bij een moeilijk dossier: AOV afgewezen.

Meer vergelijkingsopties: AOV vergelijken.

Wat gebeurt er als je niets doet?

Wie niets doet vóór de peildatum, valt automatisch in de publieke BAZ. Dat betekent concreet:

• Je betaalt verplicht 5,4% van je winst als BAZ-premie — vanaf 2030
• Je hebt na de peildatum in principe geen recht meer op het overgangsrecht naar een private AOV
• Je bent gedekt — maar met 24 maanden wachttijd, geen uitkering bij gedeeltelijke AO, en maximaal 70% van je winst tot ca. minimumloon
• Je kunt de komende jaren tot 2030 helemaal nergens op terugvallen via de BAZ — de wet is dan nog niet in werking

Wat er precies gebeurt als je geen AOV hebt vóór de peildatum: Geen AOV vóór de BAZ? Dit gebeurt er met zelfstandigen.

Wat moet je nu concreet doen?

Actieplan — 5 stappen afhankelijk van je situatie:

• Heb je al een AOV? Controleer of je polis aan alle vier de peildatumcriteria voldoet — let op de eindleeftijd (minimaal 55). Twijfel? Laat het nu checken, niet na de peildatum.
• Heb je een lopende aanvraag? Zorg voor tempo. Vraag je adviseur of de procedure versneld kan, eventueel met tijdelijke uitsluitingen.
• Ben je starter? Bekijk de Vangnet-AOV — de enige route zonder medische keuring die nog voor de peildatum haalbaar is.
• Heb je een belast medisch dossier? Laat eerst een kansanalyse uitvoeren. Zo voorkom je een aanvraag bij een verzekeraar die niet aansluit bij jouw medische situatie.
• Ben je gezond en nog niet begonnen? Start dan zo snel mogelijk. Een aanvraag duurt 2 tot 6 weken.

Is de BAZ genoeg voor jouw vaste lasten?

De BAZ is een bodemvoorziening: hij keert nooit meer uit dan ongeveer het minimumloon. Verdien je €50.000 en val je uit, dan blijft er via de BAZ ca. €1.700 netto per maand over. Reken eerst uit wat jouw hypotheek, boodschappen en zakelijke vaste lasten per maand kosten.

Is dat genoeg? Zo niet, dan is de vraag wat een polis kost die dat gat wél dicht. Je kunt je AOV-premie berekenen en daarna de aanbieders naast elkaar zetten. Kijk ook naar wat de BAZ kost aan premie, zodat je de twee eerlijk met elkaar vergelijkt.

De kansanalyse is gratis en vrijblijvend. Kies je daarna voor een volledig adviestraject, dan is dat betaald — je weet vooraf precies wat dat kost.

Over de auteur: Dit artikel is tot stand gekomen met inhoudelijke inbreng van Norbert Bakker, AFM-geregistreerd Wft Inkomen-adviseur met 30+ jaar ervaring in arbeidsongeschiktheidsverzekeringen. Norbert is onafhankelijk — geen eigendom of opdracht van een verzekeraar — en actief als moderator op Higherlevel.nl.

Meer lezen over de BAZ

Dit is de complete BAZ-gids. Voor specifieke onderwerpen binnen het BAZ-cluster:

• Hoe wordt de BAZ-uitkering berekend? — uitkeringsgrondslag, hoogte en bijzondere situaties
• Overgangsrecht en opt-out: wat betekent het voor je bestaande AOV?
• Opt-out eisen: aan welke criteria moet je private AOV voldoen?
• BAZ-premie als fiscale aftrekpost: het belastingvoordeel uitgerekend
• Heb je een broodfonds? Dat is niet genoeg onder de BAZ
• BAZ voor starters: wat moet je regelen als je net begint?
• BAZ voor VOF en maatschap: wat geldt er voor vennoten?
• BAZ wetgevingstijdlijn: stand van zaken juni 2026

Verdieping per onderwerp

• 📅 BAZ peildatum — wanneer is de deadline en wat moet je nu regelen als zzp’er?
• ⚖️ BAZ vs AOV — wat is de beste keuze voor jouw situatie?
• 💶 Kosten BAZ — rekenvoorbeelden bij €30K, €50K en €80K inkomen
• ❓ Geen AOV vóór de BAZ — wat zijn je opties en wat gebeurt er?
• 🔗 BAZ en AOV combineren — zo dek je het inkomensgat als zzp’er

Veelgemaakte misverstanden over de BAZ

❌ “Mijn broodfonds vervangt de BAZ”

Onjuist. Een broodfonds heeft geen eindleeftijd van 55 jaar en voldoet daarmee niet aan het looptijdvereiste. Wie alleen een broodfonds heeft op de peildatum, valt automatisch in de publieke BAZ — én betaalt de BAZ-premie bovenop zijn broodfonds-bijdrage.

❌ “De BAZ dekt mijn volledige inkomen”

Onjuist. De BAZ keert 70% van je winst uit, maar nooit meer dan het wettelijk minimumloon. Wie €60.000 per jaar verdient en langdurig uitvalt, ontvangt via de BAZ ca. €1.700 netto per maand. Het verschil — ca. €3.300 per maand — is niet gedekt.

❌ “Bij gedeeltelijke arbeidsongeschiktheid krijg ik ook een uitkering”

Onjuist. De BAZ keert alleen uit als je — met welk werk dan ook — niet meer het minimumloon kunt verdienen. Wie 40% arbeidsongeschikt is maar nog deels kan werken en het minimumloon kan verdienen, krijgt niets. Een private AOV met een AO-drempel van bijv. 25% keert in dat geval wél uit.

❌ “De BAZ heeft dezelfde wachttijd als een gewone AOV”

Onjuist. De BAZ heeft een vaste wachttijd van 24 maanden. Een private AOV heeft een wachttijd naar keuze: 1, 3, 6, 12 of 24 maanden. Voor de meest voorkomende uitvalscenario’s — een burnout van 6 maanden, een operatie met herstelperiode — biedt de BAZ helemaal geen dekking.

❌ “Na de peildatum kan ik altijd nog overstappen”

Onjuist. Het wetsvoorstel voorziet in één vast jaarlijks overstapmoment (naar verwachting per 1 januari). Dat overstapmoment geldt echter onder de strengere opt-out-voorwaarden, niet het soepelere overgangsrecht. Wie de peildatum mist, verliest de meest gunstige instapoptie definitief.

❌ “Een AOV met uitsluitingen kwalificeert niet voor het overgangsrecht”

Onjuist. Een AOV met een gerichte uitsluiting — zoals een psychische uitsluiting of een uitsluiting voor een specifiek lichaamsdeel — kwalificeert wél voor het overgangsrecht, mits de polisstructuur aan alle vier de peildatumcriteria voldoet.

Veelgestelde vragen over de verplichte AOV (BAZ)

Wat is het verschil tussen de BAZ en een broodfonds?

Een broodfonds is een onderlinge regeling waarbij zzp’ers elkaar financieel steunen bij ziekte, maximaal 2 jaar. De BAZ is een verplichte publieke verzekering via het UWV met een wachttijd van 24 maanden en een uitkering tot de AOW-leeftijd. Belangrijk verschil voor de peildatum: een broodfonds kwalificeert niet voor het overgangsrecht — er is geen eindleeftijd van 55 jaar. Wie op de peildatum alleen een broodfonds heeft, valt automatisch in de publieke BAZ.

Wat als ik al een AOV heb?

Controleer of je polis aan alle vier de peildatumcriteria voldoet: eindleeftijd minimaal 55 jaar, dekking voor ziekte én AO, wachttijd maximaal 24 maanden, polis op privénaam. Voldoet die? Dan heb je automatisch recht op het overgangsrecht (de eerbiedigende werking).

Ik haal het urencriterium niet — val ik dan toch onder de BAZ?

Mogelijk wel. Het urencriterium bepaalt of je recht hebt op fiscale voordelen zoals de zelfstandigenaftrek — het heeft géén invloed op de BAZ. Als je winst uit onderneming hebt, ook bij een laag aantal uren, val je gewoon onder de BAZ-regeling.

Ik gebruik de kleineondernemersregeling (KOR) — ben ik vrijgesteld van de BAZ?

Nee. De KOR is een btw-vrijstelling en heeft geen gevolgen voor de BAZ. Bij een omzet van €20.000 of lager hoort waarschijnlijk een lage winst, waardoor de BAZ-premie navenant laag is — maar een vrijstelling is er niet.

Kan ik de BAZ combineren met een private aanvullende verzekering?

Ja. Wie in de BAZ zit, kan een aanvullende private verzekering afsluiten voor het inkomensdeel boven de BAZ-uitkering. Daarvoor geldt wel een medische keuring. Voor de meeste zzp’ers met een gezond profiel is een volledige private AOV met opt-out echter goedkoper en beter dan BAZ plus aanvulling.

Bronnen en verantwoording

• Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid — Wetsvoorstel BAZ: rijksoverheid.nl
• UWV — Uitvoeringstoets BAZ: uwv.nl
• Raad van State — Advies BAZ-voorstel: raadvanstate.nl
• Verbond van Verzekeraars — Positie private AOV en overgangsrecht: verzekeraars.nl
• Adfiz — Analyse wetsvoorstel BAZ: adfiz.nl
• AFM — Zorgplicht AOV-keuzes: afm.nl
• Analyse Norbert Bakker — AFM-geregistreerd Wft Inkomen-adviseur, onafhankelijk AOV-specialist en moderator op Higherlevel.nl, maart 2026

⚠️ Let op: De BAZ-wetgeving is nog niet definitief vastgesteld. Alle informatie is gebaseerd op het wetsvoorstel per maart 2026 en kan wijzigen. Dit artikel vormt geen persoonlijk financieel advies. Raadpleeg een AFM-geregistreerd adviseur voor advies op maat.