Volgens het wetsvoorstel BAZ wordt een arbeidsongeschiktheidsverzekering verplicht voor zelfstandige ondernemers in Nederland, op zijn vroegst vanaf 2030. Voor wie verplichte AOV 2030 afgewezen heeft meegemaakt of vreest dat dit gaat gebeuren, roept dit een urgente vraag op: valt de BAZ je straks automatisch toe, en is afwachten de slimste strategie? Het antwoord is genuanceerd. De BAZ accepteert iedereen — maar dekt voor de meeste ondernemers te weinig. Wie nu handelt, heeft meer opties én kan de BAZ-premie mogelijk vermijden. Dit artikel legt uit wat de regelgeving betekent voor jouw situatie en welke strategie het meest oplevert.
Over de expert
Dit artikel is geschreven in samenwerking met Norbert Bakker, onafhankelijk AOV-specialist en mede-eigenaar van AOVKompas. Norbert is AFM-geregistreerd adviseur (Wft Inkomen), heeft meer dan 30 jaar ervaring in complexe AOV-aanvragen en werkt niet in eigendom of opdracht van een verzekeraar en is actief als moderator op Higherlevel.nl — hij vergelijkt de volledige markt, inclusief gespecialiseerde acceptatiekanalen die niet via vergelijkingssites beschikbaar zijn. Op basis van interne dossieranalyse over de periode 2022–2025 heeft hij bij 78% van de formeel aangevraagde dossiers met verhoogd acceptatierisico alsnog een passende AOV gevonden. Dit is een indicatief cijfer gebaseerd op zijn eigen praktijk — geen garantie voor individuele gevallen.
Status wetsvoorstel (laatst gecontroleerd op 11 oktober 2026): de BAZ is nog geen geldende wet. Het wetsvoorstel (Kamerstuk 36912) is in maart 2026 bij de Tweede Kamer ingediend; het verslag van de vaste commissie SZW verscheen op 29 mei 2026. De plenaire behandeling en stemming in de Tweede Kamer en de behandeling in de Eerste Kamer hebben nog niet plaatsgevonden. Volgens het voorstel bedraagt de premie 5,4% van de winst (maximaal circa €171 bruto per maand, gekoppeld aan het minimumloon) en geldt een wachttijd van twee jaar. Een invoeringsdatum is niet vastgesteld; volgens UWV is invoering niet vóór 2030 haalbaar. Bron: Tweede Kamer – wetsvoorstel 36912.
Wat is de verplichte AOV (BAZ)?
De Basisverzekering Arbeidsongeschiktheid Zelfstandigen (BAZ) is een collectieve verplichte regeling die via het UWV wordt uitgevoerd. Onderstaand overzicht geeft de kernelementen op basis van de huidige plannen.
| Kenmerk | BAZ (indicatief, o.b.v. huidige plannen) |
|---|---|
| Premie | 5,4% van de winst, maximaal circa €171 bruto per maand |
| Uitkering | 70% van de winst, maximaal het wettelijk minimumloon |
| Wachttijd | 104 weken (twee volledige jaren zonder uitkering) |
| Medische toets | Geen — iedere kwalificerende zelfstandige wordt geaccepteerd |
| Ingangsdatum | Niet vastgesteld; volgens UWV niet vóór 2030 haalbaar (wetsvoorstel nog in behandeling) |
De exacte parameters zijn bij het schrijven van dit artikel nog onderhevig aan politieke besluitvorming. Raadpleeg een specialist voor de meest actuele stand van zaken.
Voor veel zelfstandigen is de BAZ een minimaal basisvangnet. Een uitkering van maximaal het wettelijk minimumloon is voor de meeste ondernemers onvoldoende om vaste lasten te dekken. De BAZ biedt een vloer — geen echte inkomensvervanging.
Wat betekent de BAZ voor jou als je eerder bent afgewezen?
Goed nieuws: de BAZ accepteert iedereen
De BAZ heeft geen medische toets. Chronische aandoening, burn-out in de voorgeschiedenis, risicovol beroep — het maakt voor de BAZ niet uit. Iedere kwalificerende zelfstandige wordt geaccepteerd. Een eerdere afwijzing voor een private AOV heeft geen enkele invloed op je deelname aan de BAZ.
Kritisch punt: de BAZ dekt het gat niet
Bij een netto-inkomensbehoefte van €4.000 per maand resteert bij volledige arbeidsongeschiktheid een maandelijks gat van €2.500. Over een uitvalduur van meerdere jaren loopt dit op tot tienduizenden euro’s. De BAZ biedt een minimumuitkering, geen inkomensbescherming op maat.
De overgangsregeling: private AOV nu afsluiten kan de BAZ-premie besparen
Wie vóór de BAZ-inwerkingtreding al een private AOV heeft die voldoet aan bepaalde minimumcriteria, valt naar huidige plannen onder de eerbiedigende werking — en is vrijgesteld van de BAZ-premie. Afhankelijk van jouw situatie kan een goede private polis financieel aantrekkelijker zijn dan de collectieve regeling. De sleutel: wie nu handelt, heeft meer keuze en meer tijd dan wie wacht op definitieve wetgeving.
Drie scenario’s voor ondernemers met een eerdere afwijzing
Scenario 1: Afgewezen vanwege beroep of leeftijd — geen medische reden
Dit zijn in veel gevallen de meest kansrijke situaties voor een private AOV vóór 2030. Een specialist kan bij de juiste verzekeraar alsnog een polis regelen die beter dekt dan de BAZ en die valt onder de overgangsregeling. Wie zonder voorbereiding aanvraagt bij de verkeerde verzekeraar, riskeert een afwijzing die elke volgende poging moeilijker maakt — gezondheidsverklaringen vragen standaard naar eerdere afwijzingen (BW art. 7:928). Een kansanalyse vóór de aanvraag is hier risicobeperking, geen luxe.
Scenario 2: Afgewezen vanwege een medische reden
De BAZ (op zijn vroegst vanaf 2030) biedt de minimale zekerheid. Maar een uitkering van maximaal het minimumloon is weinig. Ga na of er via een gespecialiseerde adviseur alsnog een aanvullende private AOV mogelijk is — ook gedeeltelijk. Een aanvullende dekking van €1.000 extra per maand maakt bij langdurige uitval over meerdere jaren een verschil van tienduizenden euro’s.
Scenario 3: Nooit aangevraagd uit angst voor afwijzing
Laat het beoordelen vóórdat je aanvraagt. Veel ondernemers die vrezen afgewezen te worden, blijken bij de juiste verzekeraar prima geaccepteerd te worden. En wie nu zonder voorbereiding aanvraagt bij de verkeerde partij, creëert onnodige afwijzingen die doorwerken bij elke volgende aanvraag. Een kansanalyse kost niets en bepaalt de strategie.
Bekijk alle opties op onze pagina AOV moeilijke gevallen.
Minimumcriteria voor vrijstelling van de BAZ
Om onder de overgangsregeling te vallen, moet jouw private AOV naar huidige plannen aan de volgende criteria voldoen:
- Periodieke uitkering (maandelijks) bij arbeidsongeschiktheid
- Dekking doorlopend tot minimaal het 55e levensjaar
- Wachttijd van maximaal 2 jaar
- Periodieke uitkering (geen ongevallenverzekering of woonlastenbeschermer)
De exacte criteria zijn nog onderhevig aan wetgeving en kunnen wijzigen. Controleer bij een specialist of jouw bestaande of toekomstige polis aan de geldende vrijstellingseisen voldoet.
Private AOV vs. BAZ: wat is financieel slimmer?
Voor ondernemers met een gemiddeld of hoger inkomen biedt een private AOV in veel gevallen betere dekking tegen vergelijkbare of lagere totaalkosten — mits acceptatie mogelijk is. Voordelen van een private polis ten opzichte van de BAZ:
- Hogere uitkering, afgestemd op jouw werkelijke inkomen
- Kortere wachttijd: 1, 3 of 6 maanden in plaats van twee jaar
- Betere polisvoorwaarden: indexatie, ruimere definitie arbeidsongeschiktheid
- Volledig fiscaal aftrekbaar als ondernemerskosten
- Mogelijke vrijstelling van de verplichte BAZ-premie
Vergelijk de opties op onze pagina AOV vergelijken.
Veelgestelde vragen over de verplichte AOV 2030
De drie meest gestelde vragen kort beantwoord:
De BAZ accepteert iedereen — ook wie eerder werd afgewezen, maar de uitkering van maximaal het minimumloon is voor de meeste ondernemers onvoldoende.
Een private AOV afsluiten vóór 2030 kan leiden tot vrijstelling van de BAZ-premie mits die voldoet aan de minimumcriteria.
De exacte parameters en ingangsdatum staan nog niet definitief vast — een specialist kan je de meest actuele stand geven.
Wanneer gaat de verplichte AOV precies in?
De huidige planning is 2030, maar het wetgevingstraject loopt nog en de exacte datum kan verschuiven. Het is een kwestie van wanneer, niet van óf. Wie nu handelt, heeft meer opties dan wie wacht op definitieve wetgeving.
Moet ik als directeur-grootaandeelhouder (DGA) ook meedoen aan de BAZ?
De BAZ is naar huidige plannen primair gericht op zzp’ers en eenmanszaken. DGA’s met een salarisdienstverband bij hun eigen BV zijn doorgaans uitgesloten van de BAZ — maar ook van de WIA. Dit maakt hun situatie complex en vereist individuele beoordeling door een specialist.
Wat als ik de BAZ-premie van maximaal circa €171 per maand niet kan betalen?
In het wetsvoorstel is de premie inkomensafhankelijk: 5,4% van je winst uit onderneming, met een maximum van circa €171 bruto per maand. Bij een winst van nul of lager betaal je geen premie, en de premie is fiscaal aftrekbaar. De regels liggen pas vast als de Tweede en Eerste Kamer het voorstel hebben aangenomen.
Als ik al een AOV heb, hoef ik dan niets te doen?
Niet automatisch. Controleer of je polis voldoet aan de minimumcriteria voor vrijstelling — met name eindleeftijd (minimaal 55), uitkeringshoogte en wachttijd. Voldoet je polis niet, dan is aanpassing of aanvulling vóór de BAZ-ingang verstandig.
Is de BAZ toereikend voor ondernemers met een hoger inkomen?
Nee. De BAZ keert maximaal het wettelijk minimumloon uit (70% van de winst), ook bij een hoger inkomen. Voor ondernemers met een jaarinkomen van €50.000 of meer is dit een substantieel dekkingsgat. Private aanvulling blijft voor deze groep financieel noodzakelijk.
Ik ben eerder afgewezen. Val ik automatisch onder de BAZ?
Ja — de BAZ kent geen medische toets en accepteert alle kwalificerende zelfstandigen, ongeacht gezondheid of eerdere afwijzingen. De relevante vraag is of de BAZ-dekking voldoende is voor jouw situatie, en of er via een specialist alsnog een aanvullende private polis mogelijk is.
Bronnen en verantwoording
- Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid — Wet toelating arbeidsongeschiktheidsverzekeringen zelfstandigen (WTAZ) en BAZ-plannen: rijksoverheid.nl
- UWV — Uitvoering arbeidsongeschiktheidsregelingen en BAZ: uwv.nl
- Verbond van Verzekeraars — Standpunten private AOV en overgangsregeling: verzekeraars.nl
- AFM — Toezicht informatieverstrekking AOV en zorgplicht: afm.nl
- Wettelijke kaders: Burgerlijk Wetboek art. 7:928 (mededelingsplicht), Wet op de medische keuringen (Wmk), Wet toelating arbeidsongeschiktheidsverzekeringen zelfstandigen (WTAZ, in voorbereiding)
Gerelateerde artikelen
- Verplichte AOV voor zzp’ers (BAZ): de complete uitleg
- BAZ vs. private AOV: wat is de beste keuze voor zzp’ers?
- AOV afgewezen: wat nu? De complete beslisboom
Wacht niet tot 2030 — de beste dekking regel je nu
De verplichte AOV 2030 biedt een minimum. Voor de meeste ondernemers is dat niet genoeg — en voor wie eerder is afgewezen, is nú handelen de slimste strategie. Wie vóór de overgangsdeadline een private polis regelt die aan de vrijstellingscriteria voldoet, heeft betere dekking én betaalt mogelijk geen BAZ-premie. Wie wacht, heeft minder opties en minder tijd.
Voordat er een formele aanvraag wordt ingediend, voeren we altijd eerst een kansanalyse uit. De kansanalyse van 15 minuten is gratis en volledig vrijblijvend; kies je daarna voor het adviestraject, dan betaal je een eenmalige adviesvergoeding van €895. Er wordt niets ingediend zonder jouw expliciete akkoord.
Over de auteur: Norbert Bakker is AFM-geregistreerd Wft Inkomen-adviseur met 30+ jaar ervaring, onafhankelijk — geen eigendom of opdracht van een verzekeraar — en actief als moderator op Higherlevel.nl.
Hij legt je precies uit wat de verplichte AOV voor jou betekent en wat de beste strategie is, of je eerder bent afgewezen of niet.
