Geen AOV vóór de BAZ? Dit gebeurt er met zelfstandigen

Heb je als zzp’er geen AOV vóór de BAZ-peildatum? Dan kom je automatisch in de publieke regeling terecht. Zonder keuze, zonder keuring — maar ook zonder maatwerk, zonder dekking bij gedeeltelijke arbeidsongeschiktheid en met een wachttijd van twee jaar.

De verplichte AOV voor zzp’ers — de Basisverzekering Arbeidsongeschiktheid Zelfstandigen (BAZ) — is geen verre toekomst meer. De Tweede Kamer publiceerde op 1 juni 2026 het wetgevingsverslag over het BAZ-voorstel. Een plenair debat is nog niet ingepland. Wie op de peildatum geen kwalificerende AOV voor de peildatum heeft, valt er automatisch in. Dit artikel beantwoordt de meest gestelde paniekvragen.

Wat gebeurt er als je geen AOV hebt vóór de BAZ?

• Je valt automatisch in de publieke BAZ — zonder aanmelding, zonder keuze
• Je hebt na de peildatum in principe geen recht meer op opt-out naar een private AOV
• Je betaalt 5,4% van je winst als BAZ-premie — maar de daadwerkelijke verplichting gaat pas in 2030 in
• Bij uitkering: 70% van winst, max. minimumloon, na 24 maanden wachttijd, en niet bij gedeeltelijke AO

Wat gebeurt er als je niets doet?

1. Peildatum verstrijkt — geen kwalificerende AOV aanwezig
2. Automatische deelname aan de publieke BAZ — zonder aanmelding
3. BAZ-premie (5,4% van je winst, max. ca. €171/mnd bruto) wordt verplicht afgedragen vanaf 2030
4. Tot 2030: helemaal geen dekking bij arbeidsongeschiktheid
5. Bij arbeidsongeschiktheid na 2030: uitkering pas na 24 maanden, maximaal ca. minimumloon, niet bij gedeeltelijke AO

In dit artikel

1. Automatische deelname aan de BAZ
2. Kun je nog overstappen naar een private AOV?
3. Wat als je al een broodfonds hebt?
4. Wat als je medisch niet acceptabel bent?
5. Kun je nog een AOV afsluiten vóór de peildatum?

Automatische deelname aan de BAZ

De verplichte AOV voor zzp’ers (BAZ) werkt via een opt-out systeem — niet via een opt-in. Dat betekent: wie niets doet, doet automatisch mee. Er is geen aanmeldingsformulier, geen keuze en geen herinnering van het UWV. Je bent gewoon verzekerd via de publieke regeling — met alle voorwaarden die daarbij horen.

Wat automatische deelname aan de BAZ concreet inhoudt:

• Wachttijd van 24 maanden — pas na twee jaar aaneengesloten arbeidsongeschiktheid heb je recht op een uitkering
• Geen uitkering bij gedeeltelijke arbeidsongeschiktheid — de BAZ keert alleen uit als je met welk werk dan ook niet meer het minimumloon kunt verdienen. Wie deels nog kan werken en daarmee het minimumloon haalt, krijgt niets
• Uitkering 70% van winst, max. ca. minimumloon — ongeacht wat je werkelijk verdient
• Beoordeling op passend werk — niet op je eigen beroep
• Premie 5,4% van je winst — fiscaal aftrekbaar, maar niet optioneel (vanaf 2030)
• Geen maatwerk — geen kortere wachttijd, geen hogere dekking, geen beoordeling op eigen beroep mogelijk binnen de BAZ zelf
• Tot 2030: geen dekking — de wet gaat op zijn vroegst in 2030 in. Wie nu uitvalt en geen eigen AOV heeft, heeft nergens recht op

Dat is niet per se een ramp voor iedereen — maar voor de meeste zzp’ers met een inkomen boven het minimumloon is het een aanzienlijk mindere bescherming dan een goed afgestemde private AOV. Meer over het verschil lees je in ons artikel BAZ vs AOV: wat is de beste keuze?. Wat de BAZ concreet kost per inkomensniveau lees je in ons artikel Wat kost de verplichte BAZ voor zzp’ers? Rekenvoorbeelden 2026. Een volledig overzicht van de BAZ staat op onze pagina Verplichte AOV voor zzp’ers (BAZ): de complete uitleg 2026.

Kun je nog overstappen naar een private AOV na de peildatum?

Dit is de vraag die het meest wordt gesteld — en het antwoord is genuanceerd.

Na de peildatum is een nieuwe opt-out op soepele voorwaarden in principe niet meer mogelijk. Wie op de peildatum in de publieke BAZ valt, blijft daar in. Het wetsvoorstel voorziet in één vast jaarlijks overstapmoment (naar verwachting per 1 januari), maar dat geldt onder de strengere opt-out-voorwaarden — niet het soepelere overgangsrecht.

Er zijn drie uitzonderingen die in het wetsvoorstel worden genoemd:

1. Nieuwe starters: Wie na de invoering van de BAZ voor het eerst als IB-ondernemer start, krijgt een beperkte termijn om alsnog voor een private AOV te kiezen
2. Herintreding: Wie tijdelijk stopt met ondernemen en opnieuw start, krijgt mogelijk een nieuwe keuzemogelijkheid — de exacte voorwaarden zijn nog niet definitief
3. Wetswijziging: Als de wet na invoering wordt aangepast, kunnen de overgangsbepalingen veranderen

De conclusie: wie in aanmerking wil komen voor het overgangsrecht (de meest gunstige voorwaarden), moet dat regelen vóór de peildatum. Daarna is de kans op een gunstige uitstap minimaal.

Wat als je al een broodfonds hebt?

Een broodfonds kwalificeert niet als vervanging voor een private AOV bij de peildatum-toets. De reden: een broodfonds heeft geen eindleeftijd van 55 jaar en voldoet daarmee niet aan het looptijdvereiste.

Wie alleen een broodfonds heeft op de peildatum, valt automatisch in de publieke BAZ — ook als dat broodfonds al jaren goed werkt en je er tevreden over bent.

Wat dit betekent in de praktijk:

• Je broodfonds blijft gewoon bestaan — het wordt niet verboden
• Maar het vervangt de BAZ niet en geeft je geen recht op het overgangsrecht
• Je betaalt dus zowel de BAZ-premie als je broodfonds-bijdrage — tenzij je het broodfonds opzegt
• Een private AOV afsluiten vóór de peildatum is de enige manier om de BAZ-premie te vermijden

Meer over de keuze tussen broodfonds en AOV lees je op onze pagina AOV vergelijken.

Wat als je medisch niet acceptabel bent voor een private AOV?

Dit is de situatie waar veel zzp’ers tegenaan lopen: ze willen de opt-out, maar worden door medische redenen niet of alleen met zware uitsluitingen geaccepteerd. Wat zijn dan de opties?

Optie 1: gespecialiseerde verzekeraars

Niet alle verzekeraars hanteren hetzelfde acceptatiebeleid. Er zijn verzekeraars die bewust ruimer accepteren — voor profielen met een psychisch verleden, chronische aandoeningen of een belast dossier. Deze kanalen zijn niet zichtbaar op vergelijkingssites. Een specialist kent ze wel en kan bepalen welke verzekeraar voor jouw profiel de meeste kans biedt. Meer over opties na een afwijzing lees je op onze pagina AOV afgewezen.

Optie 2: AOV met uitsluitingen — telt dat mee?

Ja. Een private AOV met een gerichte uitsluiting — bijvoorbeeld een psychische uitsluiting of een uitsluiting voor een specifiek lichaamsdeel — kwalificeert wél voor het overgangsrecht, mits de structuur van de polis aan de vier peildatumcriteria voldoet. Een beperkt gedekte AOV is voor veel mensen nog altijd beter dan automatische deelname aan de BAZ.

Optie 3: Vangnet-AOV voor starters

Ben je nog een starter — binnen 13 weken na je laatste dag in loondienst, of binnen 15 maanden na aanvang van je ondernemerschap? Dan bestaat er een Vangnet-AOV zonder medische keuring. Die route is tijdgebonden. Meer over de voorwaarden in ons artikel over de Vangnet-AOV.

Optie 4: aanvraag met tijdelijke uitsluitingen

Bij een lopende aanvraag die door de peildatum dreigt te mislopen, kan een adviseur soms een versnelde acceptatie regelen door bepaalde medische aandoeningen tijdelijk uit te sluiten. Na de peildatum — met de polis al actief — kan die uitsluiting opnieuw worden beoordeeld. Een tijdelijke uitsluiting is beter dan geen polis op de peildatum.

⚠️ Let op: Heb je een belast medisch dossier? Laat dan altijd eerst een kansanalyse uitvoeren voordat je een formele aanvraag indient.

Kun je nog een AOV afsluiten vóór de peildatum?

• Ja — maar de marge is klein. Een aanvraag duurt gemiddeld 2 tot 6 weken
• Bij een belast medisch dossier: laat eerst een kansanalyse uitvoeren, geen formele aanvraag
• Starters binnen de Vangnet-termijn kunnen nog zonder medische keuring — maar ook die termijn is eindig

De behandeling van het BAZ-voorstel in de Tweede Kamer loopt; het wetgevingsverslag is gepubliceerd op 1 juni 2026 en de Kamer is momenteel met zomerreces. Norbert’s inschatting op basis van de politieke verhoudingen: de peildatum volgt snel na de verdere behandeling. Dit is een analyse, geen vastgesteld feit. Een AOV-aanvraag duurt gemiddeld 2 tot 6 weken, afhankelijk van je profiel en of er medische informatie wordt opgevraagd.

Wat je nu concreet kunt doen:

1. Laat een kansanalyse uitvoeren — niet een formele aanvraag. Een specialist beoordeelt je profiel en bepaalt welke verzekeraar de meeste kans biedt, in welke volgorde.
2. Zorg voor tempo bij een lopende aanvraag — vraag je adviseur of de procedure kan worden versneld, eventueel met tijdelijke uitsluitingen.
3. Check of je bestaande polis al kwalificeert — soms voldoet een bestaande verzekering al aan de peildatumcriteria, maar is de houder zich daar niet van bewust. Let op de eindleeftijd (minimaal 55).
4. Neem Vangnet in overweging als je starter bent — de enige route zonder medische keuring die nog voor de peildatum geregeld kan worden.

Alle details over de peildatumcriteria en wat je nu moet doen staan in ons artikel over de BAZ peildatum.

Geen AOV vóór BAZ – de belangrijkste conclusies

• ✔ Geen AOV op de peildatum = automatisch in de publieke BAZ, zonder keuze
• ✔ Tot 2030 heb je helemaal geen dekking als je geen eigen AOV hebt
• ✔ Na de peildatum is overstappen naar een private AOV op soepele voorwaarden niet meer mogelijk
• ✔ Een broodfonds telt niet mee voor het overgangsrecht — geen eindleeftijd van 55 jaar
• ✔ Een AOV met uitsluitingen kwalificeert wél, mits de polisstructuur klopt
• ✔ Medisch moeilijk acceptabel? Gespecialiseerde kanalen en de Vangnet-AOV bieden nog opties vóór de peildatum

Veelgestelde vragen

Ik heb helemaal geen verzekering. Moet ik nu iets regelen?

Dat hangt van je situatie af. Als je onder het overgangsrecht wil vallen — en een private AOV betere dekking biedt dan de BAZ voor jouw inkomensniveau — dan is nu het moment om een kansanalyse te laten uitvoeren. Heb je een belast medisch dossier of ben je starter? Dan zijn er specifieke routes. Doe je niets, dan valt je automatisch in de BAZ — maar bedenk: tot 2030 heb je dan helemaal geen dekking bij arbeidsongeschiktheid.

Wat als ik de BAZ gewoon accepteer?

Dat is een legitieme keuze — zeker als je een laag inkomen hebt, een zwaar medisch dossier, of als een private AOV voor jou om andere redenen niet passend is. De BAZ biedt een basisvangnet bij langdurige, volledige arbeidsongeschiktheid. De beperkingen zijn de lange wachttijd, geen uitkering bij gedeeltelijke AO, de lage uitkering en de beoordeling op passend werk.

Ik word pas na de peildatum zzp’er. Wat geldt er voor mij?

Nieuwe starters na invoering van de BAZ krijgen naar verwachting een beperkte termijn om alsnog voor een private AOV te kiezen. De exacte voorwaarden zijn nog niet definitief vastgesteld.

Gerelateerde artikelen

• BAZ vs. private AOV: wat is de beste keuze voor zzp’ers?
• Wat kost de verplichte BAZ voor zzp’ers? Rekenvoorbeelden
• Verplichte AOV voor zzp’ers (BAZ): de complete uitleg

Over de auteur: Dit artikel is tot stand gekomen met inhoudelijke inbreng van Norbert Bakker, AFM-geregistreerd Wft Inkomen-adviseur met 30+ jaar ervaring in arbeidsongeschiktheidsverzekeringen. Norbert is onafhankelijk — geen eigendom of opdracht van een verzekeraar — en actief als moderator op Higherlevel.nl.

Bronnen en verantwoording

• Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid — Wetsvoorstel BAZ en overgangsbepalingen: rijksoverheid.nl
• UWV — Uitvoeringstoets BAZ: uwv.nl
• Centraal Informatie Systeem (CIS) — Registratie AOV-aanvragen: stichtingcis.nl
• AFM — Zorgplicht en informatieverstrekking: afm.nl
• Analyse Norbert Bakker — AOV-specialist en mede-eigenaar AOVKompas, maart 2026

⚠️ Let op: De BAZ-wetgeving is nog niet definitief vastgesteld. Alle informatie in dit artikel is gebaseerd op het wetsvoorstel zoals dat momenteel bij de Tweede Kamer ligt en kan wijzigen. Dit artikel vormt geen persoonlijk financieel advies. Raadpleeg een AFM-geregistreerd adviseur voor advies op maat.