Direct antwoord: Naast de verplichte AOV (BAZ) werkt de overheid aan twee samenhangende maatregelen: strengere handhaving van schijnzelfstandigheid (sinds 1 januari 2025 actief) en een minimumtarief voor zzp’ers van circa €32,24 per uur (nog niet ingevoerd, vertraagd). Samen moeten deze drie pijlers de positie van de echte zelfstandige versterken en oneerlijke concurrentie op prijs tegengaan.
De BAZ staat niet op zichzelf. De verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zzp’ers is onderdeel van een breder pakket zzp-beleid dat de afgelopen jaren vorm heeft gekregen. In dit artikel lees je welke andere maatregelen er spelen, hoe ze samenhangen en wat dat betekent voor jou als zelfstandige.
Het bredere zzp-beleidspakket
De Nederlandse politiek werkt aan een samenhangende aanpak van de positie van zelfstandigen. De drie pijlers van dit beleid zijn:
- De BAZ — verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering voor alle IB-ondernemers
- Handhaving schijnzelfstandigheid — strenger toezicht op arbeidsrelaties waarbij werknemers ten onrechte als zzp’er worden ingehuurd
- Minimumtariefondergrens — een ondergrens voor het uurtarief van zelfstandigen (in het wetsvoorstel: €32,24 per uur exclusief btw, 2023-tarief)
| Maatregel | Wat houdt het in | Status (juni 2026) |
|---|---|---|
| BAZ | Verplichte AOV voor alle IB-ondernemers, premie 5,4% van de winst | Wetgevingsverslag ingediend, invoering op zijn vroegst 2030 |
| Handhaving schijnzelfstandigheid | Belastingdienst beoordeelt arbeidsrelaties die feitelijk op dienstverband lijken | Actief sinds 1 januari 2025 |
| Minimumtariefondergrens | Ondergrens van ca. €32,24 per uur (excl. btw, peiljaar 2023) voor zzp-tarieven | Vertraagd, nog niet ingevoerd |
Deze drie maatregelen hangen nauw samen. De gedachte is dat zelfstandigen een eerlijke prijs voor hun werk moeten kunnen vragen én beschermd moeten zijn bij langdurige ziekte — zonder dat schijnzelfstandigheid dit systeem ondermijnt.
Handhaving schijnzelfstandigheid
Sinds 1 januari 2025 handhaaft de Belastingdienst actief op schijnzelfstandigheid. Dat betekent dat arbeidsrelaties die feitelijk lijken op een dienstverband — terwijl ze op papier als zzp worden aangemerkt — worden aangemerkt als loondienst. Gevolg: opdrachtgevers kunnen worden aangeslagen voor loonheffingen, en zzp’ers kunnen worden aangemerkt als werknemer.
Dit raakt met name zzp’ers die langdurig voor één opdrachtgever werken, geen eigen klanten hebben of weinig ondernemersrisico lopen. Voor hen kan de handhaving betekenen dat ze niet meer als zelfstandige kunnen werken — en dus ook niet meer onder de BAZ vallen, maar onder de WIA als werknemer.
De minimumtariefondergrens
Het wetsvoorstel voor de minimumtariefondergrens beoogde een minimumtarief van €32,24 per uur (exclusief btw, peiljaar 2023). Dit bedrag is geïndexeerd en zou periodiek worden bijgesteld. Het doel: voorkomen dat zzp’ers gedwongen worden te concurreren op een tarief waarop ze geen volwaardig inkomen, pensioen én verzekering kunnen opbouwen.
Let op: de invoering van de tariefondergrens heeft vertraging opgelopen. De politieke besluitvorming hierover is nog niet afgerond op het moment van publicatie van dit artikel (juni 2026). Raadpleeg actuele bronnen voor de laatste stand van zaken.
Hoe hangen deze maatregelen samen?
De BAZ, de handhaving schijnzelfstandigheid en de tariefondergrens vormen samen een beleidspakket dat de positie van de echte zelfstandige moet versterken. De redenering van de wetgever:
- Een minimumtarief zorgt dat zzp’ers genoeg verdienen om hun eigen risico’s te kunnen dragen
- De BAZ zorgt voor een vangnet bij ziekte voor wie dat niet zelf heeft geregeld
- Handhaving schijnzelfstandigheid zorgt dat het zzp-statuut niet misbruikt wordt om arbeidsrechten en premies te ontwijken
Voor echte, onafhankelijke zelfstandigen is dit pakket bedoeld als bescherming. Voor constructies die niet kloppen, is het een aanscherping.
Wat betekent dit voor jou als zzp’er?
Als zelfstandige heb je met twee directe gevolgen te maken:
1. De BAZ-verplichting: Zodra de BAZ in werking treedt (op zijn vroegst 2030), betaal je verplicht 5,4% van je winst als premie — tenzij je op de peildatum een kwalificerende private AOV hebt en de opt-out benut. Lees meer over de opt-out eisen voor een private AOV.
2. Handhaving: Werk je via een model dat de kenmerken heeft van een dienstverband? Dan kan de Belastingdienst jouw arbeidsrelatie als loondienst aanmerken. Zorg dat je arbeidsrelaties voldoen aan de criteria voor zelfstandigheid — ook op papier.
En als je een medisch dossier hebt?
Dit beleidspakket verandert niets aan hoe verzekeraars vandaag naar jouw acceptatie kijken. Heb je een medische voorgeschiedenis — bijvoorbeeld een burn-out, rugklachten of een chronische aandoening — dan bepaalt dat nu al of en tegen welke voorwaarden je een private AOV kunt afsluiten, los van de vraag of de BAZ er ooit komt. Lees hoe verzekeraars risicoselectie toepassen op onze pagina over risicoselectie door verzekeraars.
De BAZ en de overige wetgeving: actuele stand van zaken (juni 2026)
Het wetgevingsverslag voor de BAZ werd op 1 juni 2026 door de Tweede Kamer gepubliceerd. Het plenaire debat is nog niet ingepland. De daadwerkelijke verplichting gaat op zijn vroegst in 2030 in. Voor de specifieke tijdlijn van de BAZ-wetgeving, zie ons artikel: BAZ wetgeving: tijdlijn en actuele status.
De handhaving schijnzelfstandigheid is per 1 januari 2025 al actief. De tariefondergrens is nog niet ingevoerd.
Veelgestelde vragen
Moet ik als zzp’er iets doen door de handhaving schijnzelfstandigheid?
Als je werkt als echte zelfstandige — meerdere opdrachtgevers, eigen risico, vrij in de uitvoering — dan verandert er voor jou weinig. Werk je structureel voor één opdrachtgever onder directe aansturing? Dan is het verstandig je arbeidsrelatie te laten toetsen.
Heeft de tariefondergrens invloed op mijn BAZ-premie?
Indirect mogelijk wel. De BAZ-premie is een percentage van je winst. Een hoger minimumtarief leidt tot een hogere winst — en daarmee een hogere BAZ-premie, tot het maximum van ca. €171/mnd bruto.
Moet ik wachten met een private AOV tot de BAZ er is?
Nee, dat is meestal geen goed idee. De BAZ treedt op zijn vroegst in 2030 in werking, en de wet is nog niet definitief. Wacht je, dan loop je jaren zonder dekking en kan je gezondheid intussen verslechteren, wat een private AOV later duurder of lastiger maakt.
Heeft de handhaving schijnzelfstandigheid gevolgen voor mijn AOV?
Alleen indirect. Word je door de Belastingdienst als werknemer aangemerkt, dan val je onder de WIA in plaats van onder een private AOV of de BAZ. Een lopende private AOV-polis blijft in beginsel gewoon bestaan, maar laat dit altijd checken bij je adviseur.
Gerelateerde artikelen
- Verplichte AOV voor zzp’ers (BAZ): de complete uitleg
- BAZ vs. private AOV: wat is de beste keuze voor zzp’ers?
- BAZ peildatum: waarom de komende weken bepalend zijn
- Hoe werkt de uitvoering van de BAZ door UWV?
Over de auteur: Dit artikel is tot stand gekomen met inhoudelijke inbreng van Norbert Bakker, AFM-geregistreerd Wft Inkomen-adviseur met 30+ jaar ervaring in arbeidsongeschiktheidsverzekeringen. Norbert is onafhankelijk — geen eigendom of opdracht van een verzekeraar — en actief als moderator op Higherlevel.nl.
Disclaimer: De BAZ en de tariefondergrens zijn nog wetsvoorstellen of in een vroeg implementatiestadium. Alle informatie is gebaseerd op beschikbare parlementaire stukken per juni 2026. Raadpleeg een AFM-geregistreerd adviseur voor advies op maat.