Kort antwoord: De BAZ hanteert een wachttijd van 2 jaar om aan te sluiten bij de eigen verantwoordelijkheid van ondernemers, herstel en re-integratie te stimuleren, en de premie betaalbaar te houden. In die twee jaar ontvang je geen BAZ-uitkering — de meest praktische oplossing is een aanvullende private AOV met een kortere wachttijd (vanaf 14 dagen).
Let op: De BAZ is op dit moment nog een wetsvoorstel. De definitieve wettekst staat nog niet vast. De informatie in dit artikel is gebaseerd op de meest recente versie van het wetsvoorstel en kan wijzigen.
De BAZ kent een wachttijd van 2 jaar voordat de uitkering ingaat. Voor die periode ben je als zzp’er op jezelf aangewezen. Wat zijn je opties, en hoe bescherm je je inkomen tijdens die twee jaar?
Een van de opvallendste kenmerken van de BAZ (Basisverzekering Arbeidsongeschiktheid Zelfstandigen) is de lange wachttijd: je moet twee jaar aaneengesloten arbeidsongeschikt zijn voordat je recht hebt op een BAZ-uitkering. Dat is een lange periode. In dit artikel leggen we uit waarom voor twee jaar is gekozen, wat de risico’s zijn in die wachttijd, en hoe je je daartegen kunt beschermen.
Waarom twee jaar wachttijd?
De keuze voor een wachttijd van twee jaar is bewust gemaakt en sluit aan bij een aantal kernprincipes van de BAZ.
Ten eerste past het bij de eigen verantwoordelijkheid van ondernemers. Als ondernemer ben je gewend risico’s te dragen. Een wachttijd van twee jaar benadrukt dat kortdurende arbeidsongeschiktheid in eerste instantie een eigen verantwoordelijkheid is. Zelfstandigen hebben – anders dan werknemers – geen werkgever die bij ziekte het loon doorbetaalt.
Ten tweede stimuleert de lange wachttijd herstel en re-integratie. De ervaring leert dat veel mensen die tijdelijk uitvallen, binnen twee jaar herstellen. Door pas na die periode een uitkering te verlenen, worden zowel zelfstandigen als begeleiders geprikkeld om te investeren in herstel.
Ten derde houdt de wachttijd de BAZ betaalbaar. Hoe korter de wachttijd, hoe meer uitkeringen er worden verstrekt en hoe hoger de premie wordt. Een wachttijd van twee jaar houdt de premiedruk beperkt.
Wat zijn de risico’s in de wachttijd?
De keerzijde van de twee jaar wachttijd is evident: gedurende de eerste twee jaar van arbeidsongeschiktheid ontvang je géén BAZ-uitkering. Je bent volledig afhankelijk van je eigen spaargeld, andere inkomsten of een private verzekering. Voor veel zelfstandigen is dit de grootste kwetsbaarheid.
Stel je voor: je raakt ernstig ziek en kunt 18 maanden niet werken. De BAZ helpt je dan niet. De kosten lopen gewoon door: huur of hypotheek, zorgverzekering, belastingen, zakelijke lasten. Zonder vangnet kan dit snel leiden tot financiële problemen.
Eigen vermogen als buffer: hoeveel heb je nodig?
Een veelgehanteerde vuistregel is dat je als ondernemer minimaal drie tot zes maanden aan vaste lasten als buffer aanhoudt. Maar bij een wachttijd van twee jaar is dat lang niet voldoende. Wie twee jaar wil overbruggen met eigen spaargeld, heeft een aanzienlijke reserve nodig – voor de meeste zzp’ers is dat niet realistisch.
De slimme oplossing: een aanvullende private AOV
| Private AOV wachttijd | Effect |
|---|---|
| 14 dagen | Snelste dekking, hoogste premie |
| 1-3 maanden | Goede balans tussen snelheid en premie |
| 6-12 maanden | Lagere premie, vereist grotere eigen buffer |
| 2 jaar (= BAZ) | Sluit direct aan op de BAZ-uitkering, geen dekking in de tussenperiode |
De meest praktische bescherming tijdens de wachttijd is een private arbeidsongeschiktheidsverzekering met een kortere wachttijd dan de BAZ. Je kunt kiezen voor een eigen risicotermijn van 14 dagen, 1 maand, 3 maanden, 6 maanden of een jaar. Hoe korter de wachttijd, hoe hoger de premie – maar ook hoe sneller je beschermd bent.
Een combinatie is ook mogelijk: een private AOV die uitkeert na bijvoorbeeld 3 maanden, en dan na 2 jaar de BAZ die “overneemt” als basisverzekering. Of een aanvullende private verzekering boven op de BAZ-uitkering. Lees meer over de BAZ in het algemeen, de noodzaak van aanvullende dekking en bekijk hoe je AOV’s vergelijkt. Wil je weten wat een AOV precies inhoudt? Lees dan wat een AOV is.
Veelgestelde vragen over de wachttijd bij de BAZ
Geldt de wachttijd van 2 jaar voor elk type ziekte of aandoening?
Ja – de wachttijd is universeel en geldt voor alle vormen van arbeidsongeschiktheid, ongeacht de oorzaak. Of je nu een burn-out hebt, een ernstig ongeluk of een chronische aandoening, de BAZ keert pas uit na twee jaar aaneengesloten arbeidsongeschiktheid.
Telt de wachttijd opnieuw als ik tijdelijk herstel?
In principe telt de wachttijd opnieuw bij herstel. Er geldt een samentellingsregel: korte periodes van herstel (minder dan vier weken) kunnen aansluiten bij de vorige ziekteperiode. De exacte regels worden nog uitgewerkt in lagere regelgeving.
Kan ik de wachttijd verkorten door extra premie te betalen?
Nee – bij de publieke BAZ is de wachttijd van twee jaar vast. Wil je eerder een uitkering ontvangen, dan heb je een private AOV nodig met een kortere eigen risicotermijn. Norbert van AOVKompas helpt je de juiste combinatie vinden.
Wachttijd overbruggen met een medische voorgeschiedenis
Een aanvullende private AOV om de BAZ-wachttijd te overbruggen vereist een gezondheidsverklaring. Heb je een medische voorgeschiedenis, dan kan dat leiden tot een uitsluiting of premieopslag op juist die aanvulling — precies het deel dat de eerste, kwetsbare twee jaar moet dekken. Een zorgvuldig voorbereide aanvraag is daarom extra belangrijk. Meer over hoe verzekeraars dit wegen lees je op onze pagina over AOV met een medische voorgeschiedenis.
Over Norbert Bakker
Norbert Bakker is AFM-geregistreerd Wft Inkomen-adviseur, meer dan 30 jaar actief in AOV-advies voor zzp’ers, volledig onafhankelijk (geen eigendom van of opdracht via een verzekeraar) en moderator op Higherlevel.nl. Hij is gespecialiseerd in complexe acceptatietrajecten: medische voorgeschiedenis, eerdere afwijzingen en verhoogd risicoprofiel.
Vraag een gratis kansanalyse aan.