Kort antwoord: De BAZ (Basisverzekering Arbeidsongeschiktheid Zelfstandigen) is een voorgestelde verplichte publieke basisverzekering voor IB-ondernemers, met een uitkering van maximaal 70% van 142,86% van het minimumloon, na een wachttijd van 2 jaar. DGA’s, resultaatgenieters en meewerkende partners met een laag inkomen vallen er niet onder. Wie al een kwalificerende AOV heeft, kan via het overgangsrecht buiten de BAZ blijven.
Disclaimer: De BAZ (Basisverzekering Arbeidsongeschiktheid Zelfstandigen) is op dit moment nog een wetsvoorstel. De definitieve wettekst staat nog niet vast. De inhoud van dit artikel is gebaseerd op de Memorie van Toelichting en de meest recente beschikbare informatie. Wijzigingen zijn mogelijk.
Wat is de BAZ?
Als zzp’er of zelfstandig ondernemer heb je waarschijnlijk al gehoord van de BAZ: de Basisverzekering Arbeidsongeschiktheid Zelfstandigen. Dit wetsvoorstel, ook wel de “Verplichte AOV” genoemd, is momenteel behandeld door de Tweede Kamer (wetgevingsverslag gepubliceerd 1 juni 2026) en kan grote gevolgen hebben voor jouw inkomensbescherming bij arbeidsongeschiktheid.
De BAZ staat voor Basisverzekering Arbeidsongeschiktheid Zelfstandigen. Het is een verplichte publieke basisverzekering voor zelfstandig ondernemers die arbeidsongeschikt raken. De overheid introduceert de BAZ omdat een groot deel van de Nederlandse zelfstandigen momenteel onverzekerd is tegen het risico van arbeidsongeschiktheid. Wanneer een ondernemer uitvalt door ziekte of een ongeluk, kan dat zonder verzekering leiden tot ernstige financiële problemen.
De BAZ is uitdrukkelijk bedoeld als een basisvoorziening, niet als een volledige inkomensbescherming. Het doel is om de meest kwetsbare situaties op te vangen: voorkomen dat zelfstandigen bij langdurige arbeidsongeschiktheid aangewezen raken op bijstand.
Voor wie geldt de BAZ?
De BAZ geldt voor IB-ondernemers: zelfstandigen die winst uit onderneming opgeven bij de Belastingdienst. Denk aan zzp’ers, freelancers en andere zelfstandige ondernemers. Vennootschappen onder firma (VOF) vallen er ook onder, mits de vennoten als IB-ondernemer kwalificeren.
De BAZ geldt expliciet niet voor:
- DGA’s (directeur-grootaandeelhouders met een BV)
- Resultaatgenieters (mensen met ‘resultaat uit overige werkzaamheden’, ofwel ROW)
- Meewerkende partners die minder dan € 5.000 per jaar verdienen in de onderneming
Hoe hoog is de BAZ-uitkering?
De BAZ is een basisverzekering, en de uitkering weerspiegelt dat. De maximale uitkeringsgrondslag is vastgesteld op 142,86% van het wettelijk minimumloon. De uitkering bedraagt 70% van de grondslag. Voor ondernemers met een hogere winst is de uitkering dus gemaximeerd — het is geen volledige inkomensvervanger.
Wil je weten hoe de uitkering precies wordt berekend? Lees ons uitgebreide artikel: Hoe wordt de BAZ-uitkering berekend?
Wachttijd van 2 jaar
Er geldt een wachttijd van 2 jaar. Pas na 2 jaar doorlopende arbeidsongeschiktheid gaat de BAZ-uitkering in. In die tussentijd ben je als ondernemer zelf verantwoordelijk voor je inkomen. Daar is een goede reden voor: de wachttijd stimuleert herstel en re-integratie, en sluit aan bij de eigen verantwoordelijkheid die bij ondernemerschap hoort.
Meer over jouw rechten en plichten rondom re-integratie tijdens die 2 jaar: Re-integratie en preventie bij de BAZ.
BAZ vs. WIA: hoe verhouden ze zich?
De BAZ biedt minder bescherming dan de WIA (Wet Werk en Inkomen naar Arbeidsvermogen) die werknemers kennen. De maximale grondslag is lager, er is geen gedeeltelijke arbeidsongeschiktheidsuitkering, en het arbeidsverleden speelt geen rol. Lees de volledige vergelijking: BAZ vs. WIA: de 8 belangrijkste verschillen.
| BAZ (zelfstandigen) | WIA (werknemers) | |
|---|---|---|
| Maximale grondslag | 142,86% van het minimumloon | Werkelijke laatstverdiende loon |
| Gedeeltelijke arbeidsongeschiktheid | Geen aparte uitkering | Wel, naar rato |
| Wachttijd | 2 jaar | 2 jaar (Ziektewet + WIA-poort) |
| Rol arbeidsverleden | Geen | Beïnvloedt uitkeringsduur |
Heb je al een AOV? Dan geldt overgangsrecht
Als je al een private AOV hebt lopen, hoef je bij inwerkingtreding van de BAZ niet automatisch over te stappen. Er is een overgangsrecht én een opt-out. Maar er zijn spelregels — en een nieuw begrip: de stabiliteitsbijdrage. Lees meer: Overgangsrecht en opt-out bij de BAZ.
Wat kun je nu doen?
Ook al is de BAZ nog niet definitief, toch is het slim om je nu al voor te bereiden. De BAZ biedt slechts een basisuitkering. Als je gewend bent aan een hoger inkomen, zul je de BAZ-uitkering willen aanvullen met een private arbeidsongeschiktheidsverzekering. Lees meer over de achtergrond op onze hoofdpagina: BAZ — alles wat je moet weten.
Wil je weten hoe je je optimaal voorbereidt op de komst van de BAZ?
Veelgestelde vragen over de BAZ
Is de BAZ al verplicht?
Nee. De BAZ is op dit moment nog een wetsvoorstel dat in behandeling is bij de Tweede Kamer. De definitieve inwerkingtreding en exacte datum staan nog niet vast.
Geldt de BAZ ook voor DGA’s?
Nee. DGA’s (directeur-grootaandeelhouders) vallen niet onder de BAZ. Zij kunnen een eigen DGA-AOV afsluiten. Meer informatie: Wat is een AOV?
Kan ik naast de BAZ ook een private AOV hebben?
Ja. De BAZ is een basisverzekering. Veel ondernemers zullen aanvullende private dekking willen om hun volledige inkomen te beschermen. Een specialist helpt je bepalen welke aanvulling bij jouw situatie past. Zie ook: AOV vergelijken.
En als je een medische voorgeschiedenis hebt?
De BAZ zelf kent geen medische toetsing — iedere IB-ondernemer valt er in principe onder, ongeacht gezondheid. Wil je echter een aanvullende private AOV afsluiten om het inkomensgat te dichten, dan is een gezondheidsverklaring wél vereist. Een medische voorgeschiedenis kan dan leiden tot een uitsluiting of premieopslag. Meer over hoe verzekeraars dit wegen lees je op onze pagina over AOV met een medische voorgeschiedenis.
Over Norbert Bakker
Norbert Bakker is AFM-geregistreerd Wft Inkomen-adviseur, meer dan 30 jaar actief in AOV-advies voor zzp’ers, volledig onafhankelijk (geen eigendom van of opdracht via een verzekeraar) en moderator op Higherlevel.nl. Hij is gespecialiseerd in complexe acceptatietrajecten: medische voorgeschiedenis, eerdere afwijzingen en verhoogd risicoprofiel.
Vraag een gratis kansanalyse aan.