BAZ peildatum AOV: wat moet je nu regelen als zzp’er?

Kort antwoord: De peildatum bepaalt wie een bestaande private AOV mag behouden (overgangsrecht) in plaats van over te stappen naar de publieke BAZ. Een kwalificerende polis heeft een eindleeftijd van minimaal 55 jaar, dekt ziekte én arbeidsongeschiktheid, heeft een wachttijd van maximaal 2 jaar en staat op naam van de ondernemer zelf. Voldoet jouw polis hieraan? Controleer dit vóór de peildatum, niet erna.

De Tweede Kamer heeft op 1 juni 2026 het wetgevingsverslag over de Basisverzekering Arbeidsongeschiktheid Zelfstandigen (BAZ) gepubliceerd. Een plenair debat is nog niet ingepland. De coalitie is voor, een gedeelte van de oppositie ook. De kans is groot dat het voorstel wordt aangenomen — en daarmee komt de peildatum dichterbij dan veel zelfstandigen denken.

De peildatum bepaalt wie straks mag kiezen: publieke BAZ via het UWV, of je eigen private AOV houden. Wie op die datum een kwalificerende AOV heeft, behoudt het recht om die te houden — ook als de premie lager is dan de toekomstige BAZ-bijdrage. Wie op die datum niet verzekerd is, valt automatisch in de publieke regeling.

Dit artikel legt uit wat de peildatum betekent, wat een kwalificerende polis vereist en wat je nu concreet moet doen — afhankelijk van je situatie.

In dit artikel

1. Wat er op 1 juni 2026 (wetgevingsverslag gepubliceerd) staat te gebeuren
2. Wat is de peildatum precies?
3. Waarom een private AOV beter is dan de BAZ
4. Wat moet je nu doen? Per situatie
5. Checklist: voldoet jouw AOV aan de peildatumvereisten?

Wat er op 1 juni 2026 (wetgevingsverslag gepubliceerd) staat te gebeuren

Het BAZ-voorstel ligt momenteel bij de Tweede Kamer, die op 1 juni 2026 het wetgevingsverslag publiceerde; een plenaire behandeling is nog niet ingepland. Zowel de coalitie als een deel van de oppositie — met name ChristenUnie en GroenLinks/PvdA — zijn voorstander van snelle invoering. De redenen zijn politiek-financieel: Nederland heeft toegezegd de EU-subsidie van €2,4 miljard te benutten, en snelle wetgeving maakt het einde van de vermeende ongelijke concurrentie tussen werknemers en zelfstandigen aantoonbaar.

De Raad van State adviseerde recentelijk het voorstel te heroverwegen en fundamenteel aan te passen. Norbert’s inschatting, gebaseerd op de politieke verhoudingen en de EU-subsidiedruk: dit advies wordt naar verwachting terzijde geschoven. Dit is een analyse, geen vastgesteld feit.

Wat dat betekent voor de peildatum: het Ministerie heeft aangegeven geen behoefte te hebben aan een lange overgangstermijn voor twijfelaars. Zolang de peildatum niet officieel is vastgesteld, raden wij aan uit te gaan van het scenario dat deze snel na afronding van de parlementaire behandeling volgt.

Let op: In dit artikel noemen we bewust geen exacte peildatum. Die is op het moment van publicatie nog niet officieel vastgesteld. Zodra de datum bekend is, wordt dit artikel direct bijgewerkt.

Wat is de peildatum precies?

De peildatum is de datum waarop wordt vastgesteld wie recht heeft op het overgangsrecht (de eerbiedigende werking): het recht om de bestaande private AOV te behouden in plaats van over te stappen naar de verplichte publieke BAZ via het UWV.

Iedere IB-ondernemer die op de peildatum een arbeidsongeschiktheidsverzekering heeft die aan de volgende vier voorwaarden voldoet, behoudt het recht om die dekking te houden — ook nadat de BAZ van kracht wordt:

1. Eindleeftijd van minimaal 55 jaar — het gaat om de eindleeftijd van de polis, niet de uitkeringsduur op zichzelf. Een polis met een uitkeringsduur van 10 jaar kan kwalificeren als de eindleeftijd op of na je 55e verjaardag ligt. Een broodfonds of schenkkring voldoet daarmee niet.
2. Dekking voor ziekte én arbeidsongeschiktheid — een zuivere ongevallendekking is onvoldoende.
3. Maximale wachttijd van 2 jaar — een eigenrisicotermijn langer dan 24 maanden kwalificeert niet.
4. Polis op naam van de ondernemer als privépersoon — niet op naam van een BV of rechtspersoon.

Voldoet je huidige verzekering aan alle vier? Dan mag je die houden als de BAZ ingaat — wat dat ook kost en welke voorwaarden de BAZ ook meebrengt.

Let op: het overgangsrecht is gekoppeld aan de polis, niet aan de ondernemer. Wees voorzichtig met oversluiten, sluimeren of opschorten van de dekking — dat kan het recht op overgangsrecht doen vervallen.

Waarom een private AOV beter is dan de BAZ

De BAZ biedt een publieke basisverzekering via het UWV. Op papier klinkt dat veilig. In de praktijk zijn er zes concrete nadelen ten opzichte van een goed afgestemde private AOV:

1. Wachttijd: 24 maanden vs. zo kort als 1 maand

De BAZ kent een wachttijd van 24 maanden. Dat betekent: pas na twee jaar aaneengesloten arbeidsongeschiktheid heb je recht op een uitkering. Een private AOV kan al vanaf 1 maand of 3 maanden uitkeren. Wie een ongeluk krijgt of ernstig ziek wordt, heeft niet twee jaar de tijd om te wachten.

2. Beoordeling op passend werk, niet op eigen beroep

De BAZ beoordeelt arbeidsongeschiktheid op wat je nog kán doen — passend werk (drempelfuncties). Een private AOV met beroepsarbeidsongeschiktheidsdekking beoordeelt of je je eigen beroep nog kunt uitoefenen. Dat verschil bepaalt of je na een ernstige rug- of armklacht recht hebt op een uitkering als je nog wel ander werk kunt doen.

3. Geen uitkering bij gedeeltelijke arbeidsongeschiktheid

De BAZ keert alleen uit als je — met welk werk dan ook — niet meer het minimumloon kunt verdienen. Wie 40% arbeidsongeschikt is maar nog deels kan werken en daarmee het minimumloon kan verdienen, krijgt niets van de BAZ. Een private AOV kan al uitkeren vanaf bijv. 25% arbeidsongeschiktheid — afhankelijk van de polisvoorwaarden.

4. Geen bevallingsverlof in de BAZ

Een goed opgezette private AOV kan bevallingsverlof meeverzekeren. De BAZ doet dat niet.

5. Uitkering begrensd op minimumloon

De BAZ keert maximaal 70% van je winst uit — maar nooit meer dan het wettelijk minimumloon. Wie meer inkomen heeft en meer wil dekken, kan dat alleen via een private aanvulling — of via een private AOV die hij vóór de peildatum heeft afgesloten.

6. AOV met uitsluitingen kwalificeert wél

Wie een psychische uitsluiting of een gerichte uitsluiting heeft in zijn private AOV — omdat hij vanwege een medisch verleden niet volledig kon worden geaccepteerd — mag die polis toch houden. Een beperkt gedekte private AOV is voor veel mensen nog altijd beter dan de BAZ.

Wat moet je nu doen? Per situatie

Je bent niet verzekerd en hebt ook geen behoefte aan een AOV

Aan jouw situatie verandert voorlopig niets: je bent nu onverzekerd en blijft dat totdat de BAZ van kracht wordt in 2030. Bedenk wel: tot 2030 heb je geen enkele dekking bij arbeidsongeschiktheid. De BAZ is geen vangnet voor nu — alleen voor na 2030.

Je hebt al een lopende aanvraag

Zorg voor tempo. De aanvraag moet zijn afgerond vóór de peildatum. Neem contact op met je adviseur of verzekeraar over de mogelijkheden om de procedure te versnellen — onder andere door bepaalde medische aandoeningen voorlopig uit te sluiten en pas na de peildatum opnieuw te beoordelen. Een tijdelijke uitsluiting is beter dan geen polis op de peildatum.

Je wil wel een AOV maar wordt niet geaccepteerd om medische redenen

Schakel een specialist in op het gebied van medische acceptatie. Er zijn verzekeraars die bewust ruimer accepteren — voor profielen met een psychisch verleden, chronische aandoeningen of een belast dossier. Deze kanalen zijn niet zichtbaar op vergelijkingssites. Een specialist kent ze wel en kan bepalen welke verzekeraar voor jouw profiel de meeste kans biedt. Meer over je opties na een afwijzing lees je op onze pagina AOV afgewezen.

Ben je starter — binnen 13 weken na je laatste dag in loondienst, of binnen 15 maanden na aanvang van je ondernemerschap? Dan zijn er ook Vangnet-opties beschikbaar zonder medische keuring. Meer hierover in ons artikel over de Vangnet-AOV voor starters.

Je wil een AOV maar bent nog niet begonnen

Ben je goed gezond? Overweeg dan een online aanvraag voor een goede basisdekking. Heb je recente klachten of een medisch dossier? Benader dan direct een specialist op het gebied van medische acceptatie — een standaardaanvraag zonder voorbereiding vergroot het risico op een CIS-registratie die je later hindert. Meer over complexe gevallen op onze pagina AOV moeilijke gevallen.

Checklist: voldoet jouw huidige AOV aan de peildatumvereisten?

Twijfel je of jouw huidige polis aan alle vier de vereisten voldoet? Laat dat vóór de peildatum controleren — niet erna.

Samenvatting: BAZ peildatum en jouw AOV

• ✔ De Tweede Kamer behandelt het BAZ-voorstel op 1 juni 2026 (wetgevingsverslag gepubliceerd)
• ✔ De daadwerkelijke verplichting gaat op zijn vroegst in 2030 in — de peildatum voor het overgangsrecht ligt eerder
• ✔ Wie op de peildatum een kwalificerende AOV heeft, valt onder het overgangsrecht (eerbiedigende werking)
• ✔ Een kwalificerende AOV vereist: eindleeftijd minimaal 55, ziekte én AO gedekt, wachttijd max. 24 maanden, polis op privénaam
• ✔ Een broodfonds telt niet mee — geen eindleeftijd van 55
• ✔ AOV met uitsluitingen kwalificeert wél, mits structuur klopt
• ✔ Overgangsrecht is gekoppeld aan de polis, niet aan de ondernemer

Peildatum en een medische voorgeschiedenis

Heeft jouw huidige polis een uitsluiting of premieopslag vanwege een medische voorgeschiedenis? Dat hoeft geen probleem te zijn voor het overgangsrecht: de peildatum-criteria stellen eisen aan de structuur van de polis (eindleeftijd, dekkingsgrond, wachttijd, tenaamstelling), niet aan de volledigheid van de dekking. Twijfel je of jouw specifieke polis kwalificeert, laat dit dan beoordelen door een specialist. Meer over hoe verzekeraars een medisch dossier wegen lees je op onze pagina over AOV met een medische voorgeschiedenis.

Veelgestelde vragen over de BAZ peildatum

Telt mijn broodfonds mee voor de peildatum?

Nee. Een broodfonds heeft geen eindleeftijd van 55 jaar en voldoet daarmee niet aan het looptijdvereiste. Wie alleen een broodfonds heeft op de peildatum, heeft geen recht op het overgangsrecht (de eerbiedigende werking) en valt automatisch in de publieke BAZ. Meer over de keuze tussen AOV en broodfonds lees je op onze pagina AOV vergelijken.

Ik heb een AOV met een psychische uitsluiting. Telt die mee voor het overgangsrecht?

Ja. De peildatum-criteria stellen geen eisen aan de volledigheid van de dekking — alleen aan de structuur van de polis. Een AOV met een gerichte uitsluiting of psychische uitsluiting kwalificeert, mits de overige vier criteria zijn vervuld.

Mijn polis loopt tot mijn 60e. Is dat genoeg?

Ja — de minimumvereiste is een eindleeftijd van 55 jaar. Een polis die loopt tot je 60e of 67e voldoet ruimschoots.

Ik heb een uitkeringsduur van 10 jaar. Kwalificeert dat?

Dat hangt af van je leeftijd op de peildatum. Een uitkeringsduur van 10 jaar met een eindleeftijd van 55 jaar of ouder kwalificeert. Voorbeeld: een ondernemer van 48 jaar met een 10-jarige uitkeringsduur heeft een eindleeftijd van 58 — dat voldoet. Een ondernemer van 44 jaar heeft met dezelfde polis een eindleeftijd van 54 — dat voldoet niet.

Ik ben net gestart als zzp’er en heb nog geen AOV. Heb ik nog tijd?

Dat hangt af van wanneer de peildatum precies valt. Omdat de peildatum nog niet officieel is vastgesteld en dit op korte termijn kan gebeuren, is de marge mogelijk beperkt. Als je als starter binnen de Vangnet-termijn valt, is er een route zonder medische keuring. Neem zo snel mogelijk contact op met een specialist.

Wanneer wordt de exacte peildatum bekend?

Op het moment van publicatie van dit artikel is de exacte peildatum nog niet officieel bekendgemaakt. Zodra dit het geval is, wordt dit artikel bijgewerkt.

Over Norbert Bakker

Norbert Bakker is AFM-geregistreerd Wft Inkomen-adviseur, meer dan 30 jaar actief in AOV-advies voor zzp’ers, volledig onafhankelijk (geen eigendom van of opdracht via een verzekeraar) en moderator op Higherlevel.nl. Hij is gespecialiseerd in complexe acceptatietrajecten: medische voorgeschiedenis, eerdere afwijzingen en verhoogd risicoprofiel.

Gerelateerde artikelen

• BAZ overgangsrecht en opt-out uitgelegd
• De opt-out-eisen voor je private AOV
• AOV afgewezen: de beslisboom voor je vervolgstappen

Bronnen en verantwoording

• Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid — Voortgang wetgeving BAZ: rijksoverheid.nl
• Raad van State — Advies inzake het BAZ-voorstel: raadvanstate.nl
• Verbond van Verzekeraars — Positie private AOV en BAZ-overgangsrecht: verzekeraars.nl
• AFM — Zorgplicht en informatieverstrekking bij AOV-keuzes: afm.nl
• Analyse Norbert Bakker — AOV-specialist en mede-eigenaar AOVKompas, maart 2026

⚠️ Let op: De BAZ-wetgeving is op het moment van publicatie nog niet definitief vastgesteld. Alle informatie is gebaseerd op het wetsvoorstel per maart 2026 en kan wijzigen. Dit artikel vormt geen persoonlijk financieel advies. Raadpleeg een AFM-geregistreerd adviseur voor advies op maat.